Çevre ve Orman
Bakanlığından: DENİZ
ÇEVRESİNİN PETROL VE DİĞER ZARARLI MADDELERLE KİRLENMESİNDE
ACİL DURUMLARDA MÜDAHALE VE ZARARLARIN
TAZMİNİ ESASLARINA DAİR KANUNUN
UYGULAMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ
BÖLÜM Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Deniz Çevresinin Petrol
ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve
Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun hükümlerinin etkin olarak
uygulanmasını sağlayacak prensipleri ve uygulamaya yönelik alınacak
tedbirleri, Kanun’da belirtilen hususlarda yetki, görev ve sorumluluklar ile
uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Dayanak MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 3/3/2005 tarihli ve 5312 sayılı
Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil
Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanunun 24 üncü
maddesi ile 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 8, 9, 12, 13, 15,
20 ve 28 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan; a)
Acil müdahale birimi: Acil müdahale plânları çerçevesinde koruyucu önlemleri
uygulamak veya uygulatmak, kirliliği önlemek veya önletmek, ortadan kaldırmak
veya kaldırtmak, çıkacak yangınları söndürmek veya söndürtmek amacıyla
oluşturulmuş, yetkilendirilmiş, donatılmış birimi, b)
Acil müdahale merkezleri: Acil müdahale planları çerçevesinde oluşturulmuş ve
bu planların uygulanması için bir müdahale, operasyon ve koordinasyon merkezi
olarak hizmet veren, günün 24 saati çalışan ve haberleşme ekipmanı ve
müdahale ekipleri de dahil olmak üzere gereken uygun personel, ekipman ve
malzeme ile donatılmış ulusal acil müdahale merkezi ile bölgesel acil
müdahale merkezlerini, c)
Acil müdahale plânı: Müdahale faaliyetleri kapsamında teşkilâtlanmayı, yetki,
görev ve sorumlulukları, yapılacak işlemleri, hazırlıklı olma, müdahale imkân
ve kabiliyetleri ile diğer hususları içeren ulusal, bölgesel ve yerel
düzeydeki plânları, ç)
Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını, d)
Çevre korunması: Çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin tahribini,
bozulmasını ve yok olmasını önlemeye, mevcut bozulmaları gidermeye, çevreyi
iyileştirmeye ve geliştirmeye, çevre kirliliğini önlemeye yönelik
çalışmaların bütününü, e)
Çok taraflı uluslararası acil müdahale planları: Karadeniz Acil Durum Planı
veya uygulama alanlarını ilgilendiren ve Türkiye’nin katılımcı devlet olarak
yer aldığı herhangi diğer bölgesel acil müdahale planlarını, f)
Destek Grubu: Petrol ve diğer zararlı maddelerden kaynaklanan deniz
kirliliğine müdahale operasyonları sırasında operasyon gruplarına teknik ve
finansman desteği sağlayan teknik grup, çevre grubu ile idari ve mali grubu, g)
Diğer zararlı maddeler: 3/5/1990 tarihli ve 90/442 sayılı Bakanlar Kurulu
kararıyla onaylanan Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine
Ait Uluslararası Sözleşmenin (MARPOL 73/78)
II nci ekinin II nci ve III üncü eklentilerinde listelenmiş maddeler
ile bu liste ile sınırlı olmaksızın deniz ortamına karıştığında kirlenme
yaratan radyoaktif maddeler hariç her türlü maddeyi, ğ)
Garantör: Kanunda belirtilen hükümlere göre sorumlu taraf adına, sorumlu
taraf dışında zararların tazminine ilişkin malî sorumluluk üstlenen ve malî
sorumluluk belgesini sağlayan kişi, kuruluş veya devleti, h)
Hazırlıklı olma: Olayda acil ve etkin bir önlem almak ve olaydan
kaynaklanabilecek zararı en aza indirmek amacıyla müdahale etme kabiliyetine
sahip her türlü araç, gereç, donanım, malzeme ve eğitilmiş insan gücünü hazır
bulundurma hâlini, ı)
İdare: Olayın seviyesi ve meydana geldiği yere göre olaya müdahaleden sorumlu
Bakanlık, Müsteşarlık, sorumlu vali, kıyı tesisi veya gemi işleticisini, i)
Kanun: 3/3/2005 tarihli ve 5312 sayılı Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer
Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların
Tazmini Esaslarına Dair Kanunu, j) Kıyı
tesisi: Açık deniz tesisleri ve boru hatları da dahil, kıyıda veya kıyıya
yakın bölgelerde denizlerin petrol ve diğer zararlı maddelerle kirlenmesine
yol açabilecek faaliyetleri icra eden tesisi, k)
Kıyı tesisi işleticisi: Kıyı tesisinde işletici olarak faaliyette bulunan
gerçek veya tüzel kişiyi, l)
Kirlenme: Olay sonucunda, petrol ve diğer zararlı maddelerin; canlı
kaynaklara ve deniz yaşamına zarar verecek, insan sağlığı için tehlike
oluşturacak, balıkçılık ve denizlerin diğer yasal amaçlarla kullanımı da
dahil olmak üzere, denizcilik faaliyetlerini engelleme, deniz suyunun
niteliğini değiştirme ve ekolojik dengeyi bozma gibi zararlı etkiler
yaratacak şekilde deniz çevresine karışmasını, m)
Koruyucu önlem: Bir olayın meydana gelmesinden sonra ortaya çıkabilecek
muhtemel kirlenmeyi önlemek veya sınırlı tutmak amacıyla alınan tedbirleri, n)
Müdahale: Bir olayın meydana gelmesinden sonra ortaya çıkan kirliliğin neden
olacağı zararı azaltmak, gidermek, sınırlandırmak amacıyla icra edilen
faaliyetleri veya koruyucu önlemlerin uygulanmasını, o)
Müsteşarlık: Denizcilik Müsteşarlığını, ö)
Olay: Acil müdahale plânlarının uygulanmasını veya acil müdahaleyi gerektiren
çarpışma, kırılma, yangın, patlama veya diğer nedenlerle gemilerden veya kıyı
tesislerinden kaynaklanan kirlenme veya zarar ortaya çıkaran veya ortaya
çıkma tehlikesi yaratan bir durumu, p)
Operasyon grubu: Petrol ve diğer zararlı maddelerden kaynaklanan deniz
kirliliğine müdahale operasyonları olan kurtarma, sınırlama ve toplama,
havadan gözetim, atık yönetimi, müdahale ekipmanları, gemiler ve tekneler,
personel yönetimi, emniyet ve güvenlik
ile sağlık hizmetlerinin
gerçekleşmesini sağlayan deniz ekipleri, kara ekipleri, lojistik
grubu, r)
Operasyon koordinatörü: Müdahale işlemlerini yürütmekle sorumlu olarak
görevlendirilen kişiyi, s)
Ulusal ve bölgesel olay yeri koordinatörü: Müdahale operasyonlarının olay
yerinde yönetilmesinden ve icrasından sorumlu olan kişiyi, ş)
Petrol: Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası
Sözleşmenin (MARPOL 73/78) I inci ekinin I inci eklentisinde listelenen
maddeler ile bu liste ile sınırlı olmaksızın ham petrol, akaryakıt, slaç,
rafine ürünler ve toprak altında doğal olarak meydana gelen her türlü sıvı
hidrokarbon karışımını, t)
Risk değerlendirmesi: Meydana gelebilecek kaza olasılığı ile kaza sonucu
ortaya çıkabilecek hasar, zarar ve kayıpların ortaya konulması için yapılan
teknik ve bilimsel araştırmalar, değerlendirmeler bütününü, u)
Sorumlu taraf: Zararın tazmini ve koruyucu önlemlerin karşılanması konusunda
yükümlülük atfedilebilecek, beşyüz groston ve daha büyük petrol ve diğer
zararlı maddeleri taşıyan gemiler ile kıyı tesislerinin sahipleri,
işletenleri, kaptanları, idare edenleri, kiracıları, zilyetleri ve garantörleri,
ü)
Sorumlu vali: İkinci seviye bir olayın meydana geldiği ilin valisi veya
olayın birkaç ili kapsaması durumunda İçişleri Bakanlığı tarafından
görevlendirilen valiyi, v)
Talep sahibi: Kanun hükümlerine göre bir zararın tazmini için talepte bulunan
gerçek ve tüzel kişileri, y)
Uğraksız geçen gemi: Seyri, Türk Boğazları’nda bir liman, iskele ya da bir
yere uğramamak üzere planlanmış ve bu husus gemi kaptanı tarafından Türk
Boğazları’na girişten önce Türk Makamlarına bildirilmiş olan gemiyi, z)
Uluslararası sözleşmeler: Türkiye’nin taraf olduğu, deniz kirliliğinin
önlenmesi, kirliliğe müdahale, hazırlıklı olma ve kirlilik sonucu oluşan
zararların tazminine ilişkin uluslararası ve bölgesel anlaşmalar ile bu
anlaşmaların protokol, ek ve değişikliklerini, aa)
Uygulama alanları: Kanunun uygulanması bakımından, Türkiye'nin iç suları,
karasuları, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgesinden oluşan deniz
yetki alanlarını ve Kanunda öngörülen acil durumlarda, bu durumlara müdahale
ve zararların tazmini amaçlarıyla sınırlı kalmak kaydıyla, Müsteşarlığın,
Bakanlık, Dışişleri Bakanlığı ve ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşlarının
görüşlerini alarak vereceği karara bağlı olarak karasularının ötesindeki açık
deniz alanlarını, bb)
Zarar: Olay sonucu ortaya çıkan kirlenmenin veya kirlenme tehlikesinin neden
olduğu; temizleme masraflarını, koruyucu önlemlere ilişkin masrafları, canlı
kaynaklar ve deniz yaşamına verilen zararları, bozulan çevrenin yeniden
oluşturulması, toplanan atıkların taşınması ve bertarafı için yapılacak
masrafları, geçim için kullanılan doğal ve canlı kaynaklarda meydana gelen
zararları, özel mallardaki zararları, şahısların yaralanması ve ölümünden
kaynaklanan zararları, gelir kayıplarını, gelir ve kazanç kapasitelerine
verilen zararları ve diğer kamu zararları ile zararın tespit, tazmin ve
uyuşmazlıkların giderilmesine ilişkin masrafları, cc)
Zararsız geçiş: Türk iç sularına girmeksizin veya iç sular dışında bulunan
bir demirleme yerine veya liman tesisine uğramaksızın karasularını katetme amacıyla
veya Türk iç sularına ulaşmak veya ayrılmak, iç sular dışında bulunan bir
demirleme yerinde veya liman tesisinde durmak veya bunlardan ayrılmak
amacıyla Türk karasularında seyretmeyi, ifade
eder. İKİNCİ
BÖLÜM Genel
Hükümler İlke ve esaslar MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması kapsamında; a)
Kanun ve bu Yönetmelik kapsamındaki tüm gemi ve kıyı tesislerinin, bir olay
veya kirlenme meydana gelmeden önce önlenmesinde veya kirlenme meydana
geldiğinde, deniz emniyetinin sağlanması, deniz ve deniz çevresinin
korunması; insan hayatına, mallara, denize ve deniz çevresine verilecek
zararların önlenmesi veya azaltılmasını temin etmek üzere gerekli tüm
tedbirleri almaları, b)
Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında meydana gelen her türlü kirlilik olayında
kirliliğe müdahale, kirliliğin temizlenmesi ve kirlenen alanların
rehabilitasyonu ve yeniden kullanıma kazandırılması, c)
Bu Yönetmelik kapsamında meydana gelen kirlilik olaylarını gören, duyan,
bilen herkes tarafından ilgili makamlara bildirilmesi, ç)
Bu Yönetmelik kapsamında meydana gelen bir olaya hazırlıklı olma ve müdahale
amacıyla ulusal, bölgesel, kıyı tesisi ve gemi acil müdahale planlarının
hazırlanması, d)
Gemi ve kıyı tesislerinin kirliliğin önlenmesine yönelik acil müdahale
planlarına ve bu planların uygulanması için gerekli her türlü ekipman,
teçhizat ve personele sahip olmaları, e)
Seyir, can, mal ve çevre emniyetini sağlamak amacıyla alınan tedbirlerin,
Kanun, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat ile uluslararası düzenlemelerde
belirtilen usul ve esaslara göre yetkili kuruluşlar tarafından denetlenmesi, f)
Gemilerin Kanunun uygulama alanlarına girmeden önce Kanun ve bu Yönetmelik
usul ve esaslarına göre bildirim yapmaları, g)
Bir olay sonucunda meydana gelen zararın tespitinin oluşturulacak bir
komisyon marifetiyle yapılması, ğ)
Bir olay sonucunda meydana gelen zararın tazmini ve ödenmesine ilişkin
çalışmaların Kanun, bu Yönetmelik ve uluslararası düzenlemeler çerçevesinde
yapılması, h)
Yönetmelik kapsamında uygulanan müdahale sisteminde öncelikle insan hayatı,
çevre ve kültür varlıkları da dâhil malların korunması, ı)
Yönetmelikte belirtilen bir olayda kirliliğe müdahale sisteminin Türkiye’nin
taraf olduğu uluslararası, bölgesel ve ikili sözleşmelerden doğan
yükümlülüklerini etkilememesi, mümkün olduğu ölçüde yükümlülüklerin etkin
icra edilmesi yönünde tamamlayıcı olması, i)
Tesislerin kendi bünyelerinde ve aynı bölgede bulunan kıyı tesisleri arasında
ekipman standardizasyonunun sağlanması, j)
Kirletici ve sorumlu tarafından ödenen tazminatın kirliliğin giderilmesinde
kullanılması ve k)
Bir olaya müdahalede su ortamına dağılmış petrolün dibe çöktürülmesinde veya
kimyasal dispersant kullanılarak seyreltilmesinde Bakanlığın uygun görüşünün
alınması, zorunludur.
(2)
Bu Yönetmelikteki hiçbir hüküm, sorumlu kişinin herhangi bir üçüncü tarafa
rücu etmek için sahip olduğu mevcut bir hakkı etkilemez. Gemilerin bildirim yükümlülükleri MADDE 5 – (1) Kalkış limanından Türk karasularına girişi kırk
sekiz saati aşan 500 GT ve daha büyük petrol ve diğer zararlı maddeleri
taşıyan gemilerin, Türk iç sularına veya iç sular dışındaki bir demir yeri
veya liman tesisine uğramak amacıyla Türk karasularına girmeden en az
kırksekiz saat önce veya kalkış limanı ile Türk karasularına girmesine
kadarki seyir süresi kırksekiz saatten az olan 500 GT ve daha büyük petrol ve
diğer zararlı maddeleri taşıyan gemilerin ise kalkış limanından hareketten
hemen sonra, bu yönetmeliğin Ek-IV’ ündeki formu doldurarak faks, teleks ya
da diğer uygun iletişim araçları ile Müsteşarlığa bildirmeleri şarttır. (2)
Liman başkanlıklarınca bildirim zorunluluğuna uymayan gemilerin tespiti
halinde Sahil Güvenlik Komutanlığı ile temas edilir ve bu gemilerin Türk
karasularına ve iç sularına girmesine izin verilmez; girmiş olan gemiler
derhal buralardan çıkartılır. (3)
Türk limanları arasında sefer yapan 500 GT ve daha büyük petrol ve diğer
zararlı maddeleri taşıyan gemiler, birinci fıkradaki bildirimi kalkış
limanından ayrılmadan hemen önce, bu Yönetmeliğin Ek-IV’ ündeki formu doldurarak
faks, teleks ya da diğer uygun iletişim araçları ile Müsteşarlığa yapmak
zorundadırlar. (4)
Türk iç sularına ya da iç sular dışındaki bir demir yerine veya liman
tesisine uğramak üzere seferi planlanmamış, gidilecek olan limanın
bilinmediği ya da seyri esnasında gideceği limanda değişiklik yaparak, Türk
iç sularına ya da iç sular dışındaki bir demir yerine veya liman tesisine
uğramak amacı ile seyir planlarını değiştiren gemiler, Türk karasularına
girmeden önce olmak şartı ile bu bilgiyi alır almaz bu Yönetmeliğin Ek-IV’
ündeki formu doldurarak faks, teleks ya da diğer uygun iletişim araçları ile
bildirimlerini yaparlar. Bu kapsamdaki gemiler geldikleri limanda liman
başkanlığına bu durumlarını makul bilgi ve belgelerle doğrulamaya
mecburdurlar. (5)
Türk karasularına giriş için bildirilen tahmini varış zamanını oniki saatten
fazla geciktirecek olan gemiler bu durumlarını Müsteşarlığa bildirmek
zorundadırlar. (6)
Gemiler tarafından yapılan bildirimler, Müsteşarlık tarafından on yıl süre ile
muhafaza edilir. (7)
Türk Boğazlarından uğraksız geçiş yapacak olan gemiler, 8/10/1998 tarihli ve
98/11860 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Türk Boğazları
Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü ile bu Yönetmelikte öngörülen bildirim
yükümlülüklerini yerine getirirler. (8)
Uygulama alanlarına girmek isteyen 500 GT ve daha büyük petrol ve diğer
zararlı maddeleri taşıyan gemiler yukarıda belirtilen bildirimlerine ek
olarak sahip oldukları mali sorumluluk belgesini gemi kaptanları veya
işletenleri tarafından Türkiye’deki acentelerine, Müsteşarlığa iletilmek
üzere gönderirler. Mali sorumluluk belgelerinin aslı, istenildiği zaman ibraz
edilir. Gerek görülmesi halinde, Müsteşarlık tarafından, mali sorumluluk
belgelerinin gerçeğe uygunluğu bu belgeleri düzenleyen sigorta şirketinden
teyit edilir. (9)
Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde öngörülen malî sorumluluk
garantilerine sahip olmadıkları belirlenen Kanun kapsamındaki yabancı
bayraklı gemilerin, can kurtarma hizmetlerinden kaynaklanacak mücbir sebepler
dışında, Türk iç sularına veya iç sular dışındaki bir demir yeri veya liman
tesisine uğramak amacıyla Türk karasularına ve iç sularına girmesine izin
verilmez; girmiş olan gemiler derhal buralardan çıkartılır veya şartları
sağlamaları için en fazla otuz gün süre verilir. Bu süre sonunda şartları
sağlamadığı tespit edilen gemiler derhal karasuları dışına çıkartılır.
Şartlara uymayan Kanun kapsamındaki Türk bayraklı gemiler ise şartları
sağlayıncaya kadar bağlanarak seferden men edilir. Bu durumdaki gemilerin
yükü, gemi veya yük sahibince şartlara uygun başka bir gemiye nakledilir ve
mevzuat uyarınca bertaraf edilmesi gereken yüklerin uygun bir şekilde
bertarafı sağlanır. (10)
Yapılacak bildirimler ile mali sorumluluk belgelerinin gönderileceği yerler
Müsteşarlık tarafından bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
onbeş gün içerisinde çıkarılacak bir genelge veya talimatla belirlenir. Kirlenme olaylarının bildirimi MADDE 6 – (1) Uygulama alanlarında bulunan veya seyreden
devlet gemileri de dahil olmak üzere tüm gemilerin kaptanları, seyirleri
esnasında bilgi sahibi oldukları, petrol veya diğer zararlı maddeler
sebebiyle meydana gelen bütün olay ve kirlenmeleri Müsteşarlığa, ulusal acil
müdahale merkezine, herhangi bir bölgesel acil müdahale merkezine veya Ulusal
Acil Müdahale Planında belirtilen irtibat noktalarına en uygun haberleşme
vasıtası ile gecikmeksizin bildirirler. (2)
Kanun kapsamındaki gemiler, gemide meydana gelen petrol ve diğer zararlı
maddelerin sebep olduğu bütün olay ve kirlenmeleri Müsteşarlığa, herhangi bir
bölgesel acil müdahale merkezine veya ulusal acil müdahale planında
belirtilen irtibat noktalarına en uygun haberleşme vasıtası ile gecikmeksizin
bildirirler. (3)
Kıyı tesislerinde görevli şahıslar da kıyı tesisinde meydana gelen, ya da
denizde gözlemlenen herhangi bir kirlilik olayını birinci fıkrada belirtilen
esaslara göre ilgili mercilere bildirirler. (4)
Kirliliği ihbar yükümlülükleri, denizde ve kıyı tesislerinde herhangi bir
kirlilik olayı gözlenmesi durumunda, gemide bulunan tüm kılavuz kaptanlar ile
tüm sivil ya da Devlet uçaklarının pilotları için de geçerlidir. (5)
Kirlenme olaylarında; birinci, ikinci ve üçüncü fıkralardaki bildirimler bu
Yönetmeliğin EK-III B’sinde yer alan formata göre alınır. (6)
Ulusal ve bölgesel acil müdahale planlarında belirtilen irtibat noktaları ve
acil müdahale merkezleri tarafından alınan tüm bildirimler Müsteşarlığa
iletilir. Bildirimler, Müsteşarlık tarafından gecikmeksizin Bakanlığa
bildirilir. Müsteşarlık bu bildirimlere ilişkin kayıtları on yıl süre ile
tutar. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Ulusal
Hazırlıklı Olma ve Müdahale Sistemi Ulusal sistem ve kademeli
müdahale MADDE 7 – (1) Hazırlıklı olma ve müdahale konusundaki Türk
ulusal sisteminin ana unsurları; Bakanlık, Müsteşarlık, ulusal acil müdahale
merkezi, bölgesel acil müdahale merkezleri, ulusal ve bölgesel acil müdahale
planlarında görev verilen ilgili kurum ve kuruluşlardır. Bununla birlikte,
gerekli görüldüğünde uluslararası işbirliği kapsamında davet edilen yabancı acil
müdahale birimleri de hazırlıklı olma ve müdahale konusunda yardımcı unsur
olarak görev yaparlar. (2)
Müdahale faaliyetlerinin icrası ve müdahale unsurları arasındaki görev
organizasyonu, bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda hazırlanan acil müdahale
planları kapsamında yapılır. (3)
Hazırlıklı olma faaliyetleri Müsteşarlık tarafından ulusal acil müdahale
merkezi ve bölgesel acil müdahale merkezleri aracılığıyla yürütülür ve
koordine edilir. (4)
Acil müdahale planlamasında kademeli müdahale yaklaşımı esas alınır. Bu
kapsamda aşağıdaki müdahale seviyeleri uygulanır: a)
Seviye 1: Bir kıyı tesisinde veya gemide operasyonel faaliyetler sonucu
oluşabilecek ve küçük ölçekli kirlenmelere neden olabilecek olayları kapsar.
Bir kıyı tesisi veya Kanun kapsamında yer alan bir geminin kendi imkan ve
kabiliyetleri ile kontrol altına alabileceği olaylardır. b)
Seviye 2: Bir kıyı tesisi veya Kanun kapsamındaki bir geminin kendi imkan ve
kabiliyetlerinin yetersiz kaldığı durumlarda bölgesel imkan ve kabiliyetler
ile müdahale edilip kontrol altına alınabilecek orta ölçekli olaylardır. c)
Seviye 3: Denizde ve/veya kıyı tesisinde meydana gelen ciddi kazalardan
kaynaklanan büyük ölçekli olayları kapsar. Müdahale aşamaları MADDE 8 – (1) Acil
Müdahale Planlarının uygulanmasında, olaya müdahale operasyonları aşağıda yer
alan dört aşamadan oluşur. a)
Aşama I : Bildirim, b)
Aşama II : Planın değerlendirilmesi ve
aktif hale getirilmesi, c)
Aşama III : Müdahale operasyonları, ç)
Aşama IV : Atıkların bertarafı ve
kirlenen alanların rehabilite edilmesi. (2)
Duruma bağlı olarak bir ya da daha fazla aşama aynı anda sürdürülebilir. Ulusal acil müdahale merkezi ve
buna bağlı olarak bölgesel acil müdahale merkezlerinin oluşturulması MADDE 9 – (1) Üçüncü
seviyedeki bir olayda, olaya müdahale ulusal acil müdahale planı çerçevesinde
yapılır ve genel koordinasyondan Bakanlık sorumludur. Bakanlık bu görevi
ulusal acil müdahale merkezi aracılığı ile yerine getirir. Ulusal acil
müdahale merkezi aynı zamanda ulusal boyutta karada ve denizde müdahale
operasyonlarını koordine eden ulusal operasyon komitesinin çalışma yeri olur. (2)
Ulusal acil müdahale merkezi, bu görevini etkin bir şekilde yerine
getirebilmesi için gerekli ekipman, personel ve teçhizat ile donatılır. (3)
Ulusal acil müdahale merkezi oluşturuluncaya kadar halen Müsteşarlık
bünyesinde kurulu bulunan Ana Arama ve Kurtarma Koordinasyon Merkezi aynı
zamanda ulusal acil müdahale merkezi olarak görevlendirilir. Bu durumda Ana
Arama ve Kurtarma Koordinasyon Merkezi’nin imkan ve kabiliyetleri, personel
ve haberleşme ekipmanları her iki görevi de icra edebilecek duruma getirilir.
(4)
Müsteşarlık, ulusal acil müdahale planında belirtilen ulusal acil müdahale
merkezi ile irtibatlı bölgesel acil müdahale merkezleri ağını oluşturur.
Bölgesel acil müdahale merkezleri,
ikinci seviyedeki bir olay sırasında karada ve denizde bölgesel acil
müdahale planlarının uygulanması için bir müdahale, operasyon ve koordinasyon
merkezi olarak hizmet verirler. (5)
Bölgesel acil müdahale merkezlerinin yeri, imkan ve kabiliyetleri, personel,
malzeme ve ekipmanları; kirliliğin yayılması ve meydana getireceği muhtemel
zararlar, çevresel özellikler ve merkezlerin riskli bölgelere yakın veya bu
bölgelerdeki kirlilik olaylarına müdahale edebilir coğrafi bölgelerde
olmaları ile diğer faktörler dikkate alınarak belirlenir. Bölgesel acil
müdahale merkezlerinin yerleri Bakanlığın uygun görüşü alınarak Müsteşarlık
tarafından belirlenir ve bölgesel acil müdahale planlarına eklenir. (6)
Yeterli imkan ve kabiliyetleri bulunması ve görev ilişkileri protokolle
önceden belirlenmek şartıyla bir kıyı tesisi bölgesel acil müdahale merkezi
olarak görevlendirilebilir. (7)
Yapılan risk değerlendirmesine göre tesislerinde ikinci seviyede bir olay
ihtimali olan kıyı tesisleri de bulundukları bölgede kurulmuş veya
yetkilendirilmiş bölgesel acil müdahale merkezleri ile ikinci seviye bir
olaya hazırlıklı olma ve müdahale için protokol yaparlar. Bu protokoller
Bakanlığa bildirilir. (8)
Müsteşarlık ya da Kanunun 15 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre Bakanlık
müdahale esnasında, bir gemi ya da kıyı tesisini bölgesel acil müdahale
merkezi olarak hareket etmek üzere görevlendirebileceği gibi, birinci seviye
bir olayda müdahalenin bölgesel acil müdahale merkezi tarafından, ikinci
seviye bir olayda müdahalenin ulusal acil müdahale merkezi tarafından, üçüncü
seviye bir olayda müdahalenin ulusal acil müdahale merkezi adına bölgesel
acil müdahale merkezi tarafından icra edilmesi görevini de verebilir. (9)
Ayrıca, acil müdahale faaliyetlerinin icrası sırasında gerek görüldüğünde
müdahale görevini yürüten bölgesel acil müdahale merkezi değiştirilebilir. (10) Ulusal acil müdahale merkezi ve
buna bağlı olarak kurulacak bölgesel acil müdahale merkezleri müdahalenin
karada ve denizde yapılması durumuna göre Bakanlık ve/veya Müsteşarlık
tarafından kullanılacak şekilde donatılır. DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM Müdahale
Yetkileri Birinci seviye olayda müdahale
yetkisi MADDE 10 – (1) Bu Yönetmelik uyarınca; birinci seviyedeki bir olaya
müdahale, kıyı tesisi veya gemi acil müdahale planında yer alan organizasyon
ve müdahale esaslarına göre yapılır. Kıyı tesisi acil müdahale planının
uygulanması ve müdahale operasyonunun yürütülmesinden sorumlu kişi kıyı
tesisi işleticisi; gemi acil müdahale planının uygulanması ve müdahale
operasyonunun yürütülmesinden sorumlu kişi ise gemi işleticisidir. İkinci seviye olayda müdahale
yetkisi MADDE 11 – (1) İkinci seviyedeki bir olaya müdahalede; Bölgesel
koordinasyon komitesinin başkanı olan sorumlu vali, olayın ve bölgesel acil
müdahale planının uygulanmasının genel koordinasyonundan sorumludur. Bölgesel
koordinasyon komitesi sorumlu valinin genel koordinasyon görevini yerine
getirmesinde ona teknik destek sağlar. (2)
Müdahale; bölgesel acil müdahale planı çerçevesinde bölgesel operasyon
komitesine bağlı olarak olay yeri
koordinatörü tarafından yapılır. Bu tür olaylarda müdahalenin
koordinasyonundan bölgesel operasyon komitesi başkanı olan bölgesel operasyon
koordinatörü sorumludur. Bölgesel operasyon koordinatörü bölgesel acil
müdahale planı çerçevesinde Müsteşarlık bölge müdürü ya da Kanunun 15 inci
maddesinin ikinci fıkrasına göre Bakanlık taşra teşkilatı il müdürüdür.
Bakanlık veya Müsteşarlık bu görevi acil müdahale operasyonları konusunda uzman
başka bir personele devredebilir. Buna göre; bölgesel operasyon komitesi,
bölgesel operasyon koordinatörü başkanlığında, bölgesel olay yeri
koordinatörü ve operasyon ve destek grup başkanlarından oluşturulur. Bölgesel
acil müdahale merkezlerinin kurulmasından sonra bu merkezler bölgesel
operasyon komitesinin birer müdahale unsuru olarak görev yaparlar. (3)
Bölgesel operasyon komitesi şeması EK-II A’ya göre düzenlenir. (4)
Bölgesel koordinasyon komitesi, komite başkanı tarafından karar verilen
yerde; bölgesel operasyon komitesi ise bölgesel acil müdahale merkezinde
toplanarak, tüm telefon ve telsiz irtibatlarını sağlar ve ön raporları
toplayarak emir komuta zincirini oluşturur. Bölgesel operasyon komitesi
gerektiğinde çalışmaların kolaylığı için olay mahalline en yakın yerde
konuşlandırılır. Bölgesel olay yeri koordinatörü ve grup başkanları ekipleri
ile birlikte olay yerinde operasyonel işlemleri yaparlar. (5)
Müdahale operasyonları sırasında bölgesel operasyon komitesi tarafından
ihtiyaç duyulan talepler Bölgesel koordinasyon komitesine bildirilir.
Bölgesel koordinasyon komitesince istenen yardım taleplerinde; tüm askeri,
kamu ve özel kuruluşlar, olaya süratle müdahale edilebilmesi için
bünyelerindeki tüm imkanlarını seferber ederler. Askeri, kamu ve özel
kuruluşların imkan ve kabiliyetlerine bölgesel acil müdahale planlarında
detaylı olarak yer verilir. (6)
İkinci seviye bir olayda bölgesel olay yeri koordinatörü bu maddenin ikinci
fıkrasında yer alan esaslar kapsamında bölgesel operasyon koordinatörünün
görevlendireceği teknik bir kişi olur. Üçüncü seviye olayda müdahale
yetkisi MADDE 12 – (1) Üçüncü seviyedeki bir olayda, olaya müdahale
ulusal acil müdahale planı çerçevesinde yapılır ve genel koordinasyondan
Bakanlık sorumludur. Bakanlık bu görevi ulusal acil müdahale merkezi
aracılığı ile yerine getirir. Ulusal koordinasyon komitesi bu görevin
icrasında teknik destek sağlar. (2)
Olaya müdahaleden ve müdahalenin koordinasyonundan ulusal operasyon komitesi
sorumludur. Bu komite başkanı olan ulusal operasyon koordinatörü, ulusal acil
müdahale merkezi başkanı tarafından kirlenmenin deniz veya kıyı ortamında
bulunma durumuna göre, Müsteşarlık ya da Kanunun 15 inci maddesinin ikinci
fıkrasına göre Bakanlıktan görevlendirilir. Komite, başta ulusal operasyon
koordinatörü olmak üzere, grup
başkanları ile ulusal olay yeri koordinatöründen oluşur. (3)
Üçüncü seviye bir olayda, ulusal acil müdahale planı kapsamında sorumlu
birimlerin oluşturulmasına ilişkin ulusal operasyon komitesi teşkilat şeması
Ek-III A’da yer almaktadır. (4)
Üçüncü seviye bir olayda, ulusal operasyon koordinatörü bu maddenin ikinci
fıkrasında yer alan esaslar kapsamında Bakanlık veya Müsteşarlığın Müsteşarı,
Müsteşar yardımcısı veya bunların atayacağı yetkili bir kişi olur. (5)
Üçüncü seviye bir olayda, ulusal olay yeri koordinatörü bu maddenin ikinci
fıkrasında yer alan esaslar kapsamında bölgesel operasyon koordinatörünün
görevlendireceği teknik bir kişi olur. Müdahale yetkilerine ilişkin
diğer hükümler MADDE 13 – (1) Bakanlık veya Müsteşarlık, EK-I B’de yer alan
asgari kriterleri taşımaları halinde, diğer kamu kuruluşlarına, ya da
Türkiye’de bu amaçla kurulmuş ve bilfiil müdahale faaliyetleri icra eden özel
şirket, kuruluş veya sivil toplum kuruluşlarına müdahale görevini verebilir.
Bu durum Bakanlık veya Müsteşarlığın sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bununla
birlikte, müdahale görevi verilen kurum ve kuruluşlar yaptıkları katkı ve
faaliyetler bakımından sorumludurlar. (2)
İkinci seviye bir olayda, müdahale EK-I B’de yer alan asgari kriterleri
taşıyan özel şirket, kuruluş veya sivil toplum kuruluşlarına yaptırılacak ise
bu durumun bölgesel acil müdahale planlarında belirtilmesi ve söz konusu özel
şirket, kuruluş veya sivil toplum kuruluşlarıyla bir protokol yapılması ve bu
protokolün bir örneğinin bölgesel acil müdahale planlarında yer alması
sağlanır. (3)
İkinci ve üçüncü seviyedeki bir olayda, olaya karışan veya olayın meydana
geldiği yere yakın bir yerde bulunan gemi veya kıyı tesisleri; ulusal ve
bölgesel acil müdahale planlarında verilen görevler kapsamında, kendi
personel ve ekipmanları ile olaya müdahalede bulunmak zorundadırlar. Bu tür
durumlarda, müdahale eden tüm taraflar, ulusal ve bölgesel operasyon
koordinatörleri tarafından verilen talimatlara uyarlar. (4)
Etkin bir müdahalenin gerçekleştirilmesi, gereksiz can ve mal kaybı riskinden
kaçınılması amacıyla, Müsteşarlık, deniz trafiğini sınırlandırmaya,
değiştirmeye veya geçici olarak durdurmaya yetkilidir. (5)
Ulusal veya bölgesel operasyon koordinatörleri tarafından karar verildiğinde;
olay mahalli çevresinde acil durum süresince emniyetin ve güvenliğin temini
açısından açıkta bulunan deniz araçları, ilgili mevzuat çerçevesinde
Müsteşarlığın uygun göreceği deniz alanlarına veya iskelelere çekilir.
Önceden belirlenen bu alanlar veya iskeleler bölgesel acil müdahale planları
ekinde yer alır. (6)
Müdahale tekniği, yöntemleri ve müdahaleye ilişkin diğer hususlar acil
müdahale planlarında belirtilir. Bölgesel operasyon komitesi ve
operasyon koordinatörünün görevleri MADDE 14 – (1) Bölgesel operasyon komitesi ve operasyon
koordinatörü; a)
İkinci seviye bir olay halinde çalışma yeri tayini yapar. Operasyon ve destek
grupları arasında koordineyi en pratik tarzda sağlayarak zaman kaybını
önleyici tüm tedbirleri alır. b)
Sorumluluk alanları içerisinde petrol ve diğer zararlı maddelerin neden
olduğu her türlü acil durumu en kısa sürede çözümlemek üzere teknik ve idari
planlamaları yapar. c)
Olaya müdahale öncesinde ve sırasında operasyon ve destek gruplarının ihtiyaç
duyacağı branşlarında uzman personel ihtiyacının karşılanmasını sağlar. ç)
Olaya müdahale esnasında ihtiyaç duyulan malzeme, ekipman ve personelin
transferinin koordinasyonunu sağlar. d)
Normal zamanlar içerisinde komite icra birimlerini kendi görev zincirleri doğrultusunda
örgütleyerek, imkan ve kabiliyetleri güncel durumda bulundurmaktan
sorumludur. e)
Kamu ve özel kuruluşların araç, gereç, personel ve eğitim imkanlarını takip
ederek, bu kuruluşların imkan ve kabiliyetlerini deniz ve kıyı tesislerindeki
karşılıklı yardımlaşma esaslarına uygun olarak planlar. f)
Müdahale konusunda ulusal ve uluslararası bilimsel ve teknik gelişmeleri
takip ederek kapasite arttırıcı tavsiyelerde bulunur. g)
Acil müdahale planlarında belirtilen diğer görevleri yerine getirir. ğ)
Bu maddenin (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen hazırlıklı
olmaya ilişkin görevlerin yerine getirilmesi ve değerlendirilmesi amacıyla
her üç ayda bir bölgesel acil müdahale merkezinde toplanır. h)
Çalışmalarının sonuçlarını ulusal acil müdahale merkezine bildirir. ı)
Olaya ilişkin olarak bölgesel koordinasyon komitesi tarafından yapılacak
basın bildirilerine esas teşkil edecek bilgi ve belgelerin hazırlanmasını
sağlar. Ulusal operasyon komitesinin ve
operasyon koordinatörünün görevleri MADDE 15 – (1) Ulusal operasyon komitesi ve operasyon
koordinatörü; a)
Üçüncü seviye bir olay halinde ulusal acil müdahale merkezinde toplanır.
Operasyon ve destek grupları arasında koordineyi en pratik tarzda sağlayarak
zaman kaybını önleyici tüm tedbirleri alır. b)
Petrol ve diğer zararlı maddelerin neden olduğu her türlü olayı en kısa
sürede çözümlemek üzere teknik ve idari planlama yapar. c)
Olaya müdahale öncesinde ve sırasında, operasyon ve destek gruplarının
ihtiyaç duyacağı branşlarında uzman personel ihtiyacının karşılanmasını
sağlar. ç)
Olaya müdahale esnasında ihtiyaç duyulan malzeme, ekipman ve personelin ülke
genelinde transferinin koordinasyonunu sağlar. d)
Olaya ilişkin olarak ulusal acil müdahale merkezi tarafından yapılacak basın
bildirilerine esas teşkil edecek bilgi ve belgelerin hazırlanmasını sağlar. e)
Acil müdahale planlarında belirtilen diğer görevleri yerine getirir. f)
Çalışmalarının sonuçlarını ulusal acil müdahale merkezine bildirir. Ulusal ve bölgesel olay yeri koordinatörlerinin görevleri MADDE 16 – (1) İkinci seviye bir olayda, bölgesel olay yeri
koordinatörü, bölgesel operasyon komitesi ile; üçüncü seviye bir olayda ise,
ulusal olay yeri koordinatörü, ulusal operasyon komitesi ile bu yönetmelik ve
acil müdahale planları esaslarına göre irtibatlı olarak çalışır. (2)
Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan esaslara göre bölgesel ve ulusal olay
yeri koordinatörlerinin görevleri şunlardır: a)
İkinci ve üçüncü seviye bir olayda müdahale operasyonlarını koordine etmek. b)
Durumu değerlendirmek ve bir operasyon planı hazırlamak. c)
Yayılmanın kaynağını belirlemek için, örnekleme dahil, her türlü adımı atmak. ç)
İkinci ve üçüncü seviye bir olayda deniz ve kıyı alanlarındaki petrol veya
diğer zararlı madde yayılmasını en aza indirmek ve mümkün olduğunca
kirliliğin artmasını önlemek amacıyla bu Yönetmelik ve ilgili acil müdahale
planı kapsamında etkin müdahale tekniklerini uygulamak. d)
Halkın, denizdeki petrol veya diğer zararlı madde yayılmasına müdahale eden
kişilerin ve yayılmayla ilgili tüm personelin sağlığını ve güvenliğini
sağlamak. e)
Kirlilik tehdidi altındaki kaynakların, alanların ve türlerin korunmasını
sağlamak. f)
Toplanan atıkların verilen talimata göre belirlenen yerlerde depolanmasını
sağlamak. g)
Kirlilik ve durum raporlarını hazırlamak. ğ)
Operasyon gruplarında yer alan tüm personel, ekipman, araç gereç, teçhizat ve
diğer ürünlerin etkinliklerine ilişkin bir rapor hazırlamak ve bu raporu
bölgesel ve ulusal operasyon komitesine bildirmek. h) Bölgesel
ve ulusal koordinasyon komitelerince verilen görevleri yerine getirmek,
yapılan işlem ve önerileri, dış yardım ihtiyaçlarını bölgesel ve ulusal
koordinasyon komitelerine bildirmek. ı)
Bölgesel ve ulusal operasyon komiteleri tarafından verilecek diğer görevleri
yerine getirmek. Operasyon grupları ve başkanları MADDE 17 – (1) İkinci seviye bir olayda bölgesel koordinasyon
komitesi, üçüncü seviye bir olayda ise ulusal acil müdahale merkezi
tarafından; operasyon gruplarının başkanları; Bakanlık, Müsteşarlık, diğer
kurum ve kuruluşlar ile kıyı tesisleri içerisinde bulunan acil müdahale
konusunda deneyimli ve eğitimli personel arasından seçilir. (2)
Ulusal ve Bölgesel olay yeri koordinatörlerine bağlı olarak çalışan operasyon
gruplarının başkanları Operasyon grup başkanları kendi uzmanlık alanlarındaki
operasyonlardan sorumludur. Operasyonlarını planlar, görevleri dağıtır, grubu
için gerekli olan malzeme, ekipman, personel ve teçhizatın sağlanması için
diğer operasyon grup başkanları ile koordinasyonu sağlar ve olay yeri koordinatörüne rapor verir. (3)
İkinci ve üçüncü seviye bir olayda operasyon gruplarının çalışma usul ve
esasları ilgili acil müdahale planlarında belirtilir. (4)
Ayrıca, operasyon gruplarına müdahale esnasında destek verecek olan teknik
grup ve çevre grubu ile idari ve mali grubun uzmanlarının çalışma usul ve
esasları acil müdahale planlarının yürürlüğe girmesi ile belirlenir. Teknik grup MADDE 18 – (1) İkinci veya üçüncü seviyedeki bir olay esnasında
olaya müdahale eden operasyon koordinatörüne acil müdahale planının etkin
olarak uygulanabilmesi, geliştirilmesi ve güncellenmesinde, ulusal ve
uluslararası ilgili faaliyetlerin koordinasyonunda yardımcı olmak amacıyla
Bakanlık ve Müsteşarlık tarafından bir teknik grup oluşturulur. (2)
Teknik grup; ikinci seviyede bir olayda bölgesel operasyon komitesine, üçüncü
seviye bir olayda ise ulusal operasyon komitesine bağlı olarak faaliyet
gösterir. (3)
Teknik grubun çalışma yeri bölgesel
acil müdahale merkezleridir. Bu grup gerek hazırlıklı olmaya ilişkin faaliyetlerde gerekse müdahaleye ilişkin
faaliyetlerin her aşamasında yer alır. Çevre grubu MADDE 19 – (1) İkinci ve üçüncü seviyedeki bir olaya müdahale
eden operasyon koordinatörüne müdahale ve kirlilik temizleme operasyonları
sırasında, deniz ve kıyının olaydan dolayı kirlenmesini en az seviyeye
indirebilmek için operasyonun her aşamasında teknik destek verebilecek, flora
ve faunanın korunmasına yönelik tavsiyede bulunabilecek bir gruptur. (2)
Bu grup; Bakanlık tarafından ilgili kurum/kuruluş, üniversite ve gönüllü
kuruluş temsilcileri ile sigorta eksperleri, ekonomistler ve benzeri
uzmanlardan oluşturulur. İdari ve mali grup MADDE 20 – (1) Bakanlık veya Müsteşarlık tarafından oluşturulan
idari ve mali konularda uzmanlaşmış bir gruptur. Üçüncü seviye bir olaya
müdahalede ulusal operasyon komitesine, ikinci seviyede bir olaya müdahalede
bölgesel operasyon komitesine bağlanır. Müdahale operasyonları ile ilgili
bütün idari konular ile harcama, anlaşmalar ve başka mali taahhütler içeren
operasyonlara ilişkin işlemleri ve bu işlemlerin kaydedileceği bir kayıt
defterini tutmaktan sorumludur. BEŞİNCİ
BÖLÜM Acil
Müdahalenin Planlanması Acil müdahale planları MADDE 21 – (1) Kirlilik olaylarına hazırlıklı olma ve
müdahalenin planlanması, acil müdahale planları ile yapılır. (2)
Acil müdahale planı türleri şunlardır. a)
Gemi acil müdahale planı. b)
Kıyı tesisi acil müdahale planı. c)
Bölgesel acil müdahale planı. ç)
Ulusal acil müdahale planı. (3)
Acil müdahale planları ve risk değerlendirmeleri, Ek-I B’deki kriterleri
taşıyan ve Müsteşarlık görüşü alınarak Bakanlık tarafından bu amaçla uygun
görülen kurum ve kuruluşlara yaptırılabilir. Gemi acil müdahale planı MADDE 22 – (1) Gemilerden Kaynaklanan Kirliliğin Önlenmesine
Dair Uluslararası Sözleşmenin-MARPOL 73/78 I inci ekinin 26 ncı kuralı ile II
nci ekinin 16 ncı kuralı kapsamına giren tüm gemiler, bu maddelerde
belirtilen esaslara uygun olarak petrol veya diğer zararlı madde kirliliği
gemi acil müdahale planlarını, Uluslararası Denizcilik Örgütü-IMO kural ve
tavsiyeleri ile Deniz Çevresinin Korunması Komitesi-MEPC 54 (32) No’lu
sirkülerine uygun olarak hazırlarlar. (2)
Gemiler için gerekli asgari personel, ekipman ve malzeme seviyesi ilgili uluslararası
sözleşmelere uygun olarak hazırlanan gemi acil müdahale planlarında
belirtilir. Kıyı tesisi acil müdahale planı MADDE 23 – (1) Açık deniz tesisleri ve boru hatları da dahil,
kıyıda veya kıyıya yakın bölgelerde denizlerin petrol ve 3/5/1990 tarihli ve
90/442 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla onaylanan Denizlerin Gemiler
Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşmenin (MARPOL
73/78) II nci ekinin II nci ve III üncü eklentilerinde listelenmiş maddelerle
kirlenmesine yol açabilecek faaliyetleri icra eden kıyı tesislerine ait kıyı
tesisi acil müdahale planları, bütün seviyeler için planlama ve faaliyetleri
içerir. (2)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içerisinde acil
müdahale planlarını hazırlamak üzere kıyı tesisleri Bakanlığa başvurur. (3)
Kıyı tesislerinin başvurularını müteakiben on ay içerisinde Ek-I C’de verilen
formata uygun olarak hazırlanan acil müdahale planları Müsteşarlığın görüşü
alınarak Bakanlık tarafından onaylanır ve yürürlüğe girer. Kıyı tesisi acil
müdahale planının yürürlüğe girmesini müteakiben üç ay içerisinde Bakanlık,
kıyı tesisi acil müdahale planında yer alan personel, malzeme ve ekipmanın
kıyı tesisinde bulunup bulunmadığını denetler. (4)
Kıyı tesislerinde hazırlıklı olma ve müdahale için bulundurulması gerekli
personel, malzeme ve ekipman miktarı, her kıyı tesisi için Ek-I A’daki
esaslara istinaden yapılacak/yaptırılacak risk değerlendirmesine göre
belirlenir. (5)
Kıyı tesisleri, Müsteşarlık ve Bakanlığın uygun görüşü ile kendi acil
müdahale planları ve risk değerlendirmelerini hazırlayabilir veya Ek-I B’deki
kriterleri taşıyan kurum ve kuruluşlara hazırlattırır. (6)
Müsteşarlığın görüşü alınarak Bakanlığın onayı ile birbirine yakın ve benzer
özelliklere sahip kıyı tesisleri için ortak risk değerlendirmesi yapılabilir
ve personel, ekipman ve malzeme ortak kullanılabilir. (7)
Kıyı tesislerinde kullanılacak araç, gereç, malzeme ve ekipman ulusal ve
uluslar-arası kabul görmüş standartlara uygun olarak temin edilir. Tesislerde
bulundurulacak ekipmanın birbirine uygunluğu açısından ekipman
standardizasyonu aranır. Ayrıca, aynı bölgede bulunan kıyı tesisleri arasında
ekipman standardizasyonunun sağlanması esastır. (8)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki bir tarihte faaliyete
geçecek kıyı tesisleri için, tesis acil müdahale planlarının hazırlanması,
onaya sunulması ve onaylanması; tesisin faaliyete geçmesi için bir ön koşul
olarak değerlendirilir. (9)
Ayrıca, kıyı tesisi bulunmayan ancak çevresel açıdan hassas olan bölgelerde
gönüllü kuruluşlar veya kamu/özel kurum/kuruluşları tarafından acil müdahale
planları hazırlanabilir veya hazırlattırılabilir. Söz konusu acil müdahale
planları, ulusal ve bölgesel acil müdahale planlarının hazırlanması sırasında
değerlendirilir. Bölgesel acil müdahale planı MADDE 24 – (1) Bölgesel acil müdahale planı, ikinci seviyedeki
bir olaya hazırlıklı olma ve müdahalenin planlanmasını içerir ve sorumlu vali
tarafından uygulamaya konulur. (2)
Bölgesel acil müdahale planları aynı zamanda, ilgili tüm personelin görev ve
sorumluluklarının yanı sıra, hazırlıklı olma ve müdahale faaliyetlerine
ilişkin detaylar ile bildirim prosedürleri, haberleşme usulleri ve sorumlu
bölgesel acil müdahale merkezinin tam ve açık bir şekilde belirlenmesini de
kapsar. (3)
Müsteşarlık bağlısı her bir Bölge Müdürlüğü sorumluluk alanları için birer
bölgesel acil müdahale planı hazırlanır. Bölge Müdürlüğü sorumluluk alanları
arasında kapsanmayan deniz alanlarının kalması veya münhasır ekonomik
bölgelerin tamamen kapsanmaması durumlarında Müsteşarlığın görüşü alınarak
Bakanlık tarafından bölgesel acil müdahale planlarının coğrafi kapsamı bu
deniz alanlarını da kapsayacak şekilde belirlenir. Müsteşarlığın görüşü
alınarak Bakanlık tarafından uygulamanın etkinliği için Bölge Müdürlükleri
sorumluluk alanlarından farklı bölgesel acil müdahale planı coğrafi kapsamı
belirlenebilir. Her durumda bölgesel acil müdahale planı coğrafi alanı bir
Bölge Müdürlüğü ile ilişkilendirilir. Bölgesel acil müdahale planları,
Bakanlık tarafından veya EK-I B’de yer alan kriterleri haiz kurum/kuruluşlara
Ek-II’de verilen bölgesel acil müdahale planında olması gereken asgari
başlıklara uygun olarak bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesini müteakip en geç
bir yıl içerisinde hazırlanır/hazırlattırılır. (4)
Planların Bakanlık tarafından hazırlanması durumunda nitelikli uzman
sağlanması için hizmet satın alınabilir. Uzmanların nitelikleri Bakanlık
tarafından belirlenir. Söz konusu planlar Müsteşarlığın görüşü alındıktan
sonra Bakanlık tarafından onaylanarak yürürlüğe girer. Ulusal acil müdahale planı MADDE 25 – (1) Üçüncü seviye bir olaya hazırlıklı olma ve
müdahale için bir ulusal acil müdahale planı sürekli olarak hazır
bulundurulur. (2)
Ulusal acil müdahale planı, Bakanlık tarafından Kanun ve bu Yönetmelikte yer
alan usul ve esaslara göre Ek-III’de verilen ulusal acil müdahale planında
olması gereken asgari başlıklar kapsamında hazırlanır veya Ek-I B’de yer alan
kriterleri haiz kurum veya kuruluşlara hazırlattırılır. (3)
Bakanlık, ulusal acil müdahale planının hazırlanması ve değiştirilmesinde;
uluslar- arası sözleşmeler ile bölgesel acil müdahale planlarını göz önünde
bulundurur. Başbakanlık Türkiye Acil Durum Yönetimi Genel Müdürlüğü,
Müsteşarlık ve ilgili kurum/kuruluşların görüşü alınarak hazırlanan ulusal
acil müdahale planı, Bakanlık tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer. Acil müdahale planlarının
güncellenmesi MADDE 26 – (1) Kıyı tesisleri, imkan ve kabiliyetleri ile herhangi
bir olay sonucu çevre koşullarının değişmesi durumunda acil müdahale
planlarını güncellemekten sorumludurlar. (2)
Bölgesel acil müdahale planları kapsamındaki kıyı tesisleri ile
kurum/kuruluşlar; malzeme temini ve eğitim ile ilgili çalışmalarını;
artan/azalan imkan ve kabiliyetlerini, planın onay tarihinden itibaren her
yıl Temmuz ayında rapor halinde bölgesel acil müdahale merkezine bildirirler.
Bölgesel acil müdahale merkezleri bu değişiklikleri plan üzerinde
güncelleştirerek ilgili tüm kurum/kuruluşlara gönderir. (3)
Bakanlık tarafından, ulusal acil müdahale merkezinin azalan veya artan
kabiliyetleri ile bölgesel acil müdahale planlarında yapılacak olan
değişiklikler dikkate alınarak ulusal acil müdahale planı her yıl düzenli
olarak güncellenir. (4)
Acil müdahale planları güncellenmesini müteakip Bakanlığın onayına sunulur. Raporlama MADDE 27 – (1) İkinci seviye bir olay sonucu meydana gelen
kirlenme ve müdahaleye ilişkin raporlama EK-II İ’de yer alan Durum Raporu
Formatına göre operasyon koordinatörü tarafından hazırlanır ve bölgesel
koordinasyon komitesine gönderilir. (2)
Üçüncü seviye bir olaya müdahale operasyonları gerçekleştirilirken, operasyon
koordinatörü tarafından müdahalenin aşamalarına ilişkin olarak EK-III Ğ’de
yer alan Uluslararası Kirlilik Raporlama Formatına göre Türkçe ve İngilizce
olarak hazırlanan uluslararası kirlilik raporları ulusal operasyon komitesi
aracılığıyla ulusal acil müdahale merkezine sunulur. Bu raporlar ulusal acil
müdahale merkezi tarafından Bakanlığa iletilir. (3)
Ulusal ve uluslararası mevzuat kapsamında kirlilik raporları Bakanlık
tarafından komşu ülkeler dahil olmak üzere, ilgili ulusal ve uluslararası
kurum ve kuruluşlara gönderir. Koşullar değiştikçe, özellikle yeni petrol ve
diğer zararlı maddelerin yayılmaları durumunda, kirlilik raporları periyodik
olarak düzenlenir. (4)
Operasyon koordinatörü tarafından EK-III H ve EK-II İ’de verilen Durum Raporu
Formatına göre periyodik olarak hazırlanan durum raporları her gün ve
gerekirse daha sık ulusal ve bölgesel operasyon komitesine, ilgili mercii ve
kuruluşlara gönderilir. Eğitim ve tatbikatlar MADDE 28 – (1) Müsteşarlık deniz emniyetinin sağlanması ve
deniz kirliliğinin önlenmesi konusunda, acil müdahale planlarının her
seviyesinin etkin bir biçimde icrasını sağlamak amacıyla, petrol ve diğer
zararlı maddelerden kaynaklanan kirliliğe hazırlıklı olma ve müdahale ile
ilgili eğitim seminerleri, eğitim araç-gereçleri, eğitim verecek ve alacak
kişilerin yeterlilikleri ve eğitimin süresini içeren eğitim ve tatbikat
programlarını Bakanlığın uygun görüşü ile hazırlar. Konuya ilişkin usul ve
esaslar ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri ve Bakanlığın uygun görüşü
alınarak Müsteşarlık tarafından yayımlanan bir genelge ile belirlenir. (2)
Müdahalede ve müdahalenin idaresinde aktif olarak görev alacak personelin
genelgede yayımlanan eğitimleri alması zorunludur. (3)
Uluslararası sözleşmeler kapsamındaki yükümlülükleri doğrultusunda Bakanlık
ve/veya Müsteşarlık, aynı zamanda bölgesel uluslararası acil müdahale planlarında
öngörülen, ya da uluslararası veya bölgesel işbirliği amacıyla
kararlaştırılan eğitim ve tatbikatları organize eder ve diğer ülkeler
tarafından bu çerçevede yapılan eğitim ve tatbikatlara ilgili personelin
katılımını sağlar. (4)
Eğitim, tatbikat ve acil müdahale teknikleri konusunda araştırma ve inceleme
faaliyetlerinin etkin olarak sürdürülmesi için Bakanlığın uygun görüşü ile
Müsteşarlık tarafından eğitim ve araştırma merkezleri oluşturulabilir. Eğitim
ve tatbikat çalışmalarında kıyı tesislerinin imkan ve kabiliyetleri de
kullanılabilir. (5)
Bir olaya hazırlıklı olma ve müdahaleye ilişkin ihtiyaç duyulan tatbikat ve
eğitimlerin programları, seviyesi, katılacak kişi sayısı ve benzeri bilgiler
kıyı tesisi işleticileri ve bölgesel acil müdahale planları kapsamında
valilikler tarafından Müsteşarlığa her yıl düzenli olarak bildirilir. (6)
Eğitim ve tatbikatlarla ilgili diğer esaslar ulusal acil müdahale planında
belirtilir. ALTINCI
BÖLÜM Acil
Müdahale Operasyonlarının Sona Erdirilmesi Müdahale operasyonlarının sona
erdirilmesi ve analizi MADDE 29 – (1) Operasyon koordinatörü, kirliliğe müdahale
faaliyetleri tamamlandığında müdahale operasyonlarına son verme kararını
alır. Bu kararın alınmasında kirliliğe neden olan petrol ve diğer zararlı
maddelerin çevre ve insan sağlığı için ulusal ve uluslararası boyutta tehdit
oluşturmuyor olması şarttır. (2)
Operasyon koordinatörünün müdahale faaliyetlerine son verme kararını
müteakip, olay yeri koordinatörü
operasyon gruplarının eylemlerine son vermeleri için talimat verir ve konu
hakkında, ulusal ve bölgesel operasyon komitesine bilgi verir. (3)
Operasyon gruplarının eylemlerine son vermelerini müteakiben operasyon
gruplarında yer alan tüm personel, ekipman, kullanılmamış ürünler ve diğer
gereçler geldikleri kurum ve kuruluşlara geri gönderilir. Kullanılmış araç,
gereç ve ekipmanın temizlendikten sonra iadesi zorunludur. Ayrıca,
operasyonda yer alan personelin temizlik ihtiyacının giderilmesi sağlanır. (4)
Müdahale operasyonlarının sona erdirilmesinden sonra, operasyon koordinatörü,
bölgesel acil müdahale merkezlerinde, müdahalede bulunan olay yeri
koordinatörü, grup başkanları ve uzmanlar ile birlikte olayı ve müdahale
operasyonlarını değerlendirir. Bu değerlendirmede müdahale faaliyetleri
esnasında elde edilen verilerin toplanması, analiz edilmesi ve sonuçların
rapor haline getirilmesi ve planın malzeme, ekipman ve cihazların ve
kişilerin veya grupların eğitimlerinin iyileştirilmesi için tavsiyelerde
bulunulması hususları ele alınır. Bu değerlendirmeler acil müdahale
planlarının güncellenmesi ve personelin eğitiminde kullanılır. Deniz kirliği ile ilgili
araştırmalar MADDE 30 – (1) Bakanlık, yılın farklı mevsimlerinde ve farklı
deniz bölgelerinde geçerli olan meteorolojik ve oşinografik şartları da
dikkate alarak; petrol veya diğer zararlı maddelerden kaynaklanan kirlenmenin
türü, miktarı, yönü, hızı, muhtemel sonuçları ve ortadan kaldırılması
yöntemleri hakkında araştırmalar yapar veya yaptırır. Bu araştırmaların
sonuçlarını ilgili liman başkanlıklarına ve acil müdahale merkezlerine
bildirir. Bu araştırma sonuçları ilgili acil müdahale planlarının
revizyonunda da kullanılır. Kaza araştırması MADDE 31 – (1) Bir olay sonrasında olaya neden olan kazanın
sebeplerinin tespit edilmesi ve benzeri kazaların gelecekte meydana
gelmesinin önlenmesi amacıyla kaza incelemesi yapılır. (2)
Gemi kazalarının incelemeleri, 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Deniz Kazalarının İncelenmesine İlişkin Yönetmelik
hükümlerine göre Müsteşarlık tarafından görevlendirilen kaza inceleme
uzmanlarınca yapılır. (3)
Kıyı tesisi kazalarının incelenmesi ise Bakanlığın koordinasyonunda ilgili
kurum/ kuruluşların uzmanları tarafından oluşturulan komisyon tarafından
yapılır. (4)
Kaza araştırma uzmanları kaza mahalline en kısa sürede gönderilir. Acil
müdahale faaliyetleri esnasında kaza ile ilgili önemli delillerin korunmasına
dikkat edilir. (5)
Uzmanlar kaza mahallini inceler, bilgi belge ve delilleri toplar, muhafaza
eder. Toplanan bilgi, belge ve delillerin analiz edilmesi sonucu tespit
edilen kaza sebepleri ile benzer kazaların yeniden meydana gelmesinin
önlenmesi için tavsiyeler bir rapor halinde düzenlenir ve Bakanlığa sunulur.
Bu raporlar ulusal ve bölgesel acil müdahale planlarının güncellenmesinde
kullanılır. Çevre koşullarına ilişkin
tamamlayıcı çalışmalar MADDE 32 – (1) Yerel meteorolojik ve oşinografik şartların
değişmesine yol açacak herhangi bir olayın meydana gelmesi halinde, bölgede
bulunan kıyı tesisleri tarafından kıyı tesisi acil müdahale planlarına
ilaveten, muhtemel kirliliğe etkisi konusunda, yapı ve içerik itibariyle bu
Yönetmelik Ek-I A’da yer alan risk değerlendirme kriterlerine uygun olarak
bilimsel veya uzman bir kurum ve kuruluşa araştırma yaptırılır. Bu çalışma; a)
Gemilerin manevra, yükleme ve boşaltma operasyonlarındaki kirlilik
risklerinin ortaya konulmasını, b)
Öngörülen müdahale araçları ile bağlantılı olarak, farklı operasyonel ve
çevresel koşullar altında muhtemel kirlenmenin gelişimi ve sonuçlarının
değerlendirilmesini, c)
Kirlenmiş kıyı alanlarının rehabilitasyonu için gerekli yöntemlerin
belirlenmesini, hedefler. Kirlilikten etkilenen alanların
tespiti ve rehabilitasyonu MADDE 33 – (1) Bakanlık müdahale işlemleri sonrasında,
kirlenmenin etkilediği alanların tespiti ve rehabilitasyonu çalışmaları ile
kirlenmenin insan sağlığı, bitki ve hayvan varlığı ile doğal ve tarihsel
değerler üzerinde uzun dönemli etkilerinin tespiti amacıyla izleme
çalışmaları yapar veya yaptırır. (2)
Uygulama alanlarında gemi ve/veya kıyı tesislerinden kaynaklanan olay sonucu
bozulan çevrenin yeniden oluşturulmasından gemi ve/veya kıyı tesislerinin
sorumlu tarafları müteselsilen sorumludur. (3)
Müdahale sonrası deniz çevresinin rehabilitasyonu Bakanlık tarafından yapılır
veya yaptırılır ve rehabilitasyon işlemlerine ilişkin giderler zarardan
sorumlu gemi ve/veya kıyı tesisi sahiplerinden alınır. Kirletici ve sorumlu
kişinin tespit edilemediği olaylar sonrasında rehabilitasyon için yapılan
harcamalar Bakanlık tarafından karşılanır. (4)
Rehabilitasyon planlarının hazırlanması ve uygulanmasında, Bakanlık
koordinasyonunda ilgili kurum/kuruluş, üniversite ve gönüllü kuruluşlardan
oluşturulan bilimsel komisyonun önerileri dikkate alınır. (5)
Bakanlık yukarıda belirtilen görevlerin icra edilmesi için gerekli görmesi
halinde en yüksek risk altında bulunan bölgeye yakın rehabilitasyon merkezi
kurabilir. (6)
Rehabilitasyona ve rehabilitasyon planlarının hazırlanmasına ilişkin teknik
detaylar acil müdahale planlarında belirtilir. (7)
Kirlilikten etkilenen alanların rehabilitasyonundan önce, olay esnasında ve
sonrasında oluşan atıkların özelliklerine göre sınıflandırılarak toplanması,
uygun bertaraf tesisine taşınması ve bertarafı, bu Yönetmelik ve eklerinde
yer alan usul ve esaslara göre hazırlanan acil müdahale planlarında
belirtilen kurum/kuruluşların koordinatörlüğünde ve ilgili mevzuat kapsamında
yapılır. YEDİNCİ
BÖLÜM Kıyı
Tesisleri Kıyı tesislerinin yükümlülükleri MADDE 34 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki kıyı tesisleri, bu bölümde
belirtildiği biçimde, bir olayın meydana gelmesini önleyecek tüm tedbirleri
almakla yükümlü olup, faaliyetleri sırasında meydana gelen olaylarda kirlenme
zararlarını önlemek ya da azaltabilmek amacıyla yeterli kapasiteye sahip
olmak zorundadırlar. Kıyıda yer alan yükleme ve
boşaltma terminalleri için asgari gereklilikler MADDE 35 – (1) Kıyı tesisleri ile petrol ve diğer zararlı
maddeleri gemilere dökme olarak yükleme ve boşaltma işiyle uğraşan kıyı
terminalleri en az Ek-I A’da yer alan ekipman ve sistemleri bulundururlar. Kıyıdan açıkta yer alan
terminallerde veya şamandıralarda yükleme ve boşaltma için gereken asgari
koşullar MADDE 36 – (1) Tek noktadan bağlanılan şamandıralar ya da
denizdeki şamandıra alanlarında yerleşik ve dökme halinde doldurma ve
boşaltım işlemi yapılan terminaller de en az Ek-I A’da yer alan ekipman ve
müdahale sistemlerini bulundururlar. Yakıt ikmal istasyonlarına
ilişkin muafiyet MADDE 37 – (1) Yakıt ikmal istasyonlarında, ikmalin yalnızca
küçük teknelere, palamar yeri veya iskele üzerine yerleştirilmiş pompa
benzeri bir aparat ile yakıt pompalamaktan ibaret olduğu durumlarda, müdahale
için gereken asgari ekipman koşulu, ikmal işlemleri sırasında oluşabilecek
küçük sızıntıları kontrol altına almaya yetecek miktarda bariyer ya da kumaş
biçiminde emici malzemenin mevcudiyetiyle sınırlı tutulabilir. Bu malzemenin
miktar ve niteliği, aparatın yerleştirildiği yerin özelliğine göre
belirlenir. SEKİZİNCİ
BÖLÜM Zarar
Tespit Komisyonu, Zararların Tespiti ve Tazmini Zarar tespit komisyonu ve çalışma
esasları MADDE 38 – (1) Birinci ve ikinci seviyedeki bir olayda, zarar
tespit komisyonu; sorumlu vali başkanlığında, il çevre ve orman müdürlükleri,
Müsteşarlığın ilgili bölge müdürlüğü, Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma
İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Bölge Komutanlığı, ilgili
büyükşehir ve/veya belediye başkanlığı temsilcilerinden olmak üzere en az beş
kişiden oluşur. (2)
Üçüncü seviyedeki bir olayda, zarar tespit komisyonu; Çevre ve Orman Bakanı
başkanlığında, Denizcilik Müsteşarı, Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma
İşletmeleri Genel Müdürü, Sahil Güvenlik Komutanı, sorumlu vali ve ilgili
belediyelerin başkanları veya görevlendirecekleri temsilcilerinden olmak
üzere en az beş kişiden oluşur. (3)
Birinci ve ikinci fıkralarda bahse konu Komisyonlar gerek görürlerse ilgili
diğer kurum/kuruluşların temsilcilerini ve uzmanlarını da Komisyon
çalışmalarına çağırabilirler. (4)
Kanunun 19 uncu maddesi kapsamında bir olay meydana gelirse, zarar tespit
komisyonuna Acil Durum Yönetimi Genel Müdürü veya görevlendireceği temsilci
de iştirak eder. (5)
Komisyonlar kararlarını, katılanların oyçokluğu ile alır. Oyların eşit olması
halinde başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır.
Komisyonların gerek görmesi üzerine toplantılara ve çalışmalara davet ettiği
kurum ve kuruluş temsilcileri ile uzmanların oy hakkı yoktur. Komisyonların
toplantı yer ve zamanları ile kararları tutanakla tespit edilir. Bir olay
nedeniyle oluşturulmasını müteakip, toplantı yer ve zamanları ile bu Yönetmelikte
belirtilmeyen diğer çalışma esasları komisyonlar tarafından belirlenir.
Komisyonların çalışmalarına ilişkin kayıtlar Bakanlık tarafından on yıl süre
ile saklanır. Komisyonlar olayın seviyesine göre zarar tespit komisyonu
başkanının talebine göre toplanır. (6)
Komisyonlara temsilci gönderecek kuruluşlar bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girmesini müteakip üç ay içerisinde, muhtemel bir olay durumunda komisyona
gönderecekleri temsilcilerini Bakanlığa bildirirler. Temsilciler kadro görevi
olarak belirlenir. Bakanlık sadece bu temsilcilerden oluşan komisyonu eğitim,
koordinasyon veya diğer maksatlar için toplantıya çağırabilir. Bu şekilde
toplanan komisyona Bakanlık tarafından konuyla ilgili çeşitli görevler
verilebilir. (7)
Komisyonlar; zararların tamamının veya bir kısmının tespitini, zararın
cinsine ve miktarına göre, bu konuda meslek icra eden veya bilimsel temele
dayalı olarak zararları belirleyeceğini değerlendirdiği Türk veya yabancı
kişi ve kurum/kuruluşlara ücret karşılığında yaptırabilir. Zarar tespitine
ilişkin çalışmalar somut veri ve bilimsel değerlendirmelere dayalı
gerekçelerle detaylı olarak hazırlanmış zarar tespit raporu ile kayıt altına
alınır. (8)
Komisyon dışında başka kişi ve kuruluşlara zarar tespiti yaptırılması
halinde, zarar tespit raporu, komisyon tarafından incelenmesini müteakip
onaylanır veya komisyonun zarar miktarını veya tespit çalışmalarını tatmin
edici veya makul bulmadığı durumlarda yeniden incelenmek üzere zarar tespiti
yapanlara iade edilir. Zarar tespit raporunun komisyon tarafından yeterli
bulunmadığı veya kabul edilmediği durumlarda herhangi bir ücret ödenmez.
Böyle durumlarda komisyonlar zarar tespitini başka bir kişi veya
kurum/kuruluşa yaptırabilir veya kendisi yapabilir. Zarar tespit
çalışmalarının mümkün olan en kısa sürede yapılması esastır. (9)
Zarar tespiti çalışmaları tamamen sona erdikten veya herhangi bir konuda
ortaya çıkan zararın belirlenmesi tamamlandıktan sonra, tespite ilişkin rapor
ve tutanaklar yapılacak tazminat taleplerine esas olmak üzere Müsteşarlığa
gönderilir. Tespiti uzun sürecek zararlar için tahmini toplam zararı
aşmayacak şekilde kısmi zarar tespiti de komisyon tarafından Müsteşarlığa
gönderilebilir. Zarar tespit komisyonunun
görevleri MADDE 39 – (1) Bu Yönetmeliğin 38 inci maddesinde çalışma usul
ve esasları belirtilen zarar tespit komisyonu; olay sonucu ortaya çıkan
kirlenmenin temizleme masraflarını, koruyucu önlemlere ilişkin masrafları,
canlı kaynaklar ve deniz yaşamına verilen zararları, bozulan çevrenin yeniden
oluşturulması, toplanan atıkların taşınması ve bertarafı için yapılacak
masrafları, geçim için kullanılan doğal ve canlı kaynaklarda meydana gelen
zararları, özel mallardaki zararları, şahısların yaralanması ve ölümünden
kaynaklanan zararları, gelir kayıplarını, gelir ve kazanç kapasitelerine
verilen zararları ve diğer kamu zararlarını belirleme görevlerini yapar. Sorumlunun tespiti MADDE 40 – (1) Sorumlunun ve kirleticinin açık olarak
belirlenemediği durumlarda sorumlunun ve kirleticinin belirlenmesi amacıyla, denize
dökülmüş petrol veya diğer zararlı maddelerin numuneleri karşılaştırmalı
analiz amacıyla, kirlenme olayından sorumlu oldukları sanılan kıyı tesisleri
ile gemilerin yük tankları, malzeme tankları ve makine yerlerinden alınır.
Alınan numunelerin analiz sonuçları ve tanık ifadeleriyle sorumlu ve
kirletici belirlenir. Sorumlu veya kirletici tespitinde numune alınmasının
mümkün olmadığı durumlarda düzenlenen tutanak esas alınır. (2)
Bu faaliyetler Bakanlık tarafından icra edilir veya ettirilir. Kıyı tesislerinin mali sorumluluk
garantileri MADDE 41 – (1) Kıyı tesisleri, Kanun kapsamındaki zararlara
karşı malî sorumluluk sigortası yaptırırlar. Sigorta yaptırmayan kıyı
tesislerinin faaliyetine izin verilmez. (2)
Kıyı tesisleri için öngörülen zorunlu malî sorumluluk sigortasının, Hazine
Müsteşarlığınca belirlenen sigorta şirketleri tarafından yapılması
zorunludur. (3)
Kıyı tesisleri tarafından yaptırılacak malî sorumluluk sigortasına ilişkin
sigorta genel şartları Hazine Müsteşarlığınca onaylanır. Malî sorumluluk
sigortası tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan
tarafından tespit edilir. Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan tarifeyi
serbest bırakmaya yetkilidir. Tazminat ve ücret talep edilmesi
ve ödeme MADDE 42 – (1) Bir olaydan dolayı zarar görmüş olanların
talepleri ile bir olaya müdahale etmiş olanların ve kirlenmeyi bertaraf
edenlerin ücret talepleri Müsteşarlığa bildirilir. Müsteşarlık, zararların
tespitine ve tazminat miktarının sorumlu kişi veya garantörü tarafından tazmin
edilmesini sağlar. (2)
Müsteşarlık olaydan zarar görenlerin zararlarını talep etmeleri ve konuya
ilişkin bilgilendirilmeleri için olayın olduğu bölgede duyuru yapar. (3)
Tazminat ve ücret talepleri Müsteşarlığa yazılı olarak yapılır. Bu maksatla hazırlanan
talep dilekçesinde zarar görenin kimlik ve adres bilgileri ile zararın cinsi,
niteliği, tahmini miktarı, varsa zarar tespit faaliyetleri ve bunlara ilişkin
diğer bilgiler, fotoğraflar ve raporlar yer alır. Ücret taleplerinde, ücret
talebine esas olan faaliyetin yeri, cinsi, süresi, faaliyeti icra edenler ile
faaliyette kullanılan malzeme ve ekipmana ilişkin bilgi ve belgelere yer
verilir. (4)
Müsteşarlık, tazmin ve ücret taleplerinde ve bu taleplerin ödenmesinin
sağlanmasında sorumlular veya temsilcilerinin veya bunlar tarafından sağlanan
uzmanların talep ve tavsiyelerini değerlendirir. Bu tavsiye ve talepler;
Kanun, bu Yönetmelik ve uluslararası sözleşme hükümlerinin uygulanmasını
gerçekleştirme amaçlarına hizmet etmesi durumunda dikkate alınır. (5)
Sorumlulara yapılacak ödeme talepleri Müsteşarlık tarafından yazılı olarak
yapılır. Sorumlu Türk değilse Türkçe’nin yanı sıra İngilizce de kullanılır.
Talep yazısında aşağıdaki bilgiler de yer alır: a)
Talep sahibinin ve olaydan zarar görenin isim ve adresleri ve varsa
temsilcileri. b)
Olaya karışan gemilerin kimlikleri. c)
Olayın yeri, tarihi ve olay hakkındaki diğer detaylar. ç)
Zararın veya kirlenmenin tipi ve tahmini miktarı. | ||||||